نویسنده: سیده شهرزاد عرب سطح مقاله: مقدماتی دفعات بازدید: 2016 تاریخ ارسال: ۱۰/۱۰/۱۳۸۷ طبقه:  اجتماعي
دادن امتیاز به این مقاله:

جنگ نرم با سلاح ماهواره


برگشت ارسال مقاله صفحه اصلی

با ظهور ماهواره، جهانی شدن به عنوان یک فرایند که محصول صنعت ارتباطات است سرچشمه تغییرات اجتماعی شده و به نوعی روند فراملی کردن فرهنگ‌ها و تغییر در مفهوم عمومیت را در حوزه عمومی و مذهبی به دنبال داشته است. مهمترین پیامد ایدئولوژیک جهانی شدن، تشدید جریان مدرنیته در غرب است. مدرنیته یک حوزه معرفتی گسترده دارد که از یکطرف سکولاریزم و ارزش‌های نظام لیبرال دموکراسی و از طرف دیگر نوگرایی، پیشرفت، تنوع و مصرف زدگی در کانون مرکزی آن قرار دارند. این ایدئولوژی غربی بر جدایی مذهب از نهادهای اجتماعی تاکید دارد و معتقد است که مذهب و باورهای دینی موانعی در جهت پیشرفت و نوآوری هستند. به اعتقاد پارسونز، جهانی شدن از یک طرف و از طرف دیگر تاثیرات ماهواره بر نظام اجتماعی جوامع و تغییر فرهنگ کلی و اصیل مردم که در بافتی سنتی پرورش یافته‌اند سبب افزایش تنش در جامعه و تغییر رفتارها و باورهای بین فردی مردم شده و زمینه تهاجمات فرهنگی و کم رنگ شدن فرهنگ‌های داخلی را فراهم کرده است. صاحبان ماهواره با درایت کامل، از این پدیده تکنولوژیکی در جهت رسیدن به اهداف سیاسی و فرهنگی و اقتصادی خود استفاده می‌کنند و در این راه خواسته‌ای جز جذب مردم کشورهای دیگر ندارند، آنها می‌خواهند فرهنگ دیگری را همراه با صنایع و تولیدات خود به مردم میزبان ماهواره دیکته کنند، زیرا وقتی فرهنگ‌ها و طرز فکرها یکسان شوند راه برای نفوذ آنها در جوامع هموار و دخالتشان در سامانه‌های مختلف آسان‌تر می‌شود و اگر در این میان دروازه قلب و فکر مردم به روی فرهنگ‌های کشور بیگانه باز شود دیگر دلیلی برای محدود بدون و در چارچوب بودن نیازها باقی نمی‌ماند و برنامه‌های آنها خواسته و ناخواسته تاثیرات خود را بر جای خواهد گذاشت و این همان چیزی است که آنها به عنوان بزرگترین هدف خود دنبال می‌کنند زیرا با صرف کمترین زمان ممکن و استفاده از کمترین تجهیزات می‌توانند به آنچه می‌خواهند دست یابند، که همانا غارت و چپاول کشورهای دیگر در جهت قدرتمند کردن نیروهای خود می‌باشد.

افزون بر جهانی شدن و پیامدهای حاصله از آن، برنامه‌های ماهواره‌ای بیشتر سبب اختلالات روان پریشی و بی خویشتن شدگی مخاطبان می‌شود و از طرف دیگر فراگردهای تفکر مختل، در اثر مشاهده برنامه‌های هیجان انگیز و رخوت آور ماهواره‌ای شکل می‌گیرد که پرش ایده‌ها یا شتاب فکر، انسداد تفکر و قطع جریان تفکر سالم را به همراه دارد. استفاده از ماهواره در تمامی زمینه های زندگی نوجوانان و جوانان تاثیرات شگرف و عمیقی بر جای می‌گذارد، نوجوانان با تماشای برنامه‌هایی که با دانسته‌های مذهبی و دینی‌شان تفاوت دارد دچار نوعی تعارض بین فرهنگی شده و همین تعارض‌های سرچشمه بسیاری از کشمکش‌های درونی، اضطراب و درگیری‌ها با پدر و مادرها یا اولیای مدرسه می‌شود. نوجوانانی که به دلیل کشش بالقوه برنامه‌های ماهواره به طرف آنها گرایش پیدامی‌کنند، اگر جایگزینی مناسب به آنها پیشنهاد نشود روز به روز بر گرایش آنها به برنامه‌های بدون فیلتر و مضر ماهواره افزوده می‌شود. استفاده از برنامه‌های مبتذل و در عین حال محرک ماهواره و در پی آن بی اعتنایی به قوانین فرهنگی، دینی و مذهبی و نصایح بزرگان سبب بیماریهای جسمی، روانی و آشفتگی‌های اجتماعی شده و نیروی نوجوان و جوان را که بزرگترین و گرانقدرترین سرمایه‌های هر کشوری هستند به نابودی و دره سقوط می‌کشاند. هر جامعه‌ای که نیروی جوان و خلاق و مبتکر خود را از دست دهد خواه ناخواه مرزهایش را به روی مهاجمان خارجی می‌گشاید و روز به روز از قدرت دفاعی‌اش کاسته شده و ضعیف‌تر و آسیب‌پذیرتر می شود. از طرف دیگر و طبق پژوهش‌های انجام شده در سالهای اخیر جرایم و جنایات دامنه دار و وحشتناکی همچون زنای با محارم، مشکلات جنسی شدید در میان نوجوانان دختر و پسری که در سازمان بهزیستی نگهداری می‌شوند تا به سن قانونی زندان برسند و بیماریهای روانی به نوعی از تبعات تماشای برنامه‌های گمراه کننده ماهواره است. ایجاد ضعفهای روحی و جسمی، از بین رفتن قید و بندهای اخلاقی و کشمکش مداوم با خانواده‌های سنتی و مذهبی، نوجوانان را از پیشرفت و ترقی و تکامل در تحصیل علم بازداشته که این خود سبب افزایش بیکاری، پناهنده شدن به انواع مواد مخدر و الکل شده و در نتیجه دشمنی و عداوت و درگیری‌ها در جامعه افزایش یافته و فرار از قانون زیاد می‌شود و رعب و وحشت سایه شوم خود را بر جامعه می‌گستراند. از بین رفتن قوانین دینی و مذهبی، شکسته شدن حریم‌ها و چارچوب‌ فرهنگی از طریق راهیابی فرهنگ ناشناس غربی، کیان و صیانت خانواده‌ها را متزلزل کرده و همین امر موجب بالا رفتن سرسام آور آمار طلاق در جامعه شده است، از طرفی دیگر تعداد افراد مجرد در جامعه افزایش یافته که این امر در میان برخی جوانان دختر و پسری که در سن ازدواج قرار دارند موجب برقرای روابط نامشروع شده و مفاسد اجتماعی بی شماری را به بار آورده است. که خود از یکسو آمار جنایات در جامعه را افزایش داده و از سوی دیگر امنیت اجتماعی را به مخاطره افکنده است. برنامه‌های ماهواره، از طرف دیگر موجب افزایش شکاف بین نسل‌ها شده که این امر خود اثرات نگران کننده‌ای در ابعاد مختلف در پی دارد و باعث ناامنی، تشویش، نگرانی و تعارضات بین اعضای خانواده می‌شود. طی پژوهشی که توسط دانشجویان دانشگاه مشهد در مورد گرایش به برنامه‌های ماهواره صورت گرفته نتایجی قابل توجه به دست آمده که در زیر ذکر می‌شود:

- نوجوانان بین 14 تا 25 سال بیشترین گروه سنی را تشکیل می‌دهند که به طرف برنامه‌های ماهواره گرایش پیدا می‌کنند.

- پسران بیش از دختران به برنامه‌های اروپایی و آمریکایی و کانال‌های ماهواره گرایش دارند.

- در بین نوجوانانی که اکثر اوقات فراغت خود را به تماشای فیلمهای مستهجن و برنامه‌های مبتذل ماهواره می‌گذرانند اختلالات روانی نظیر همجنس گرایی، افسردگی، خودارضایی و مشکلات اخلاقی فراوان دیده می‌شود.

- نوجوانان با گرایش درونی به سوی ماهواره بیش از دیگران به سوء مصرف مواد دچار شده اند.

- و بالاخره اینگونه نوجوانان بیش از دیگران دچار سستی باورهای مذهبی و عقیدتی شده‌اند.

با توجه به آنچه که گفته شد می‌توان به طور کلی تاثیرات برنامه‌های ماهواره را بر روی نوجوانان در اهم موارد زیر خلاصه کرد:

1- کم رنگ شدن باورهای دینی و شرکت در جلسات مذهبی و دینی و روی گردانی از احکام الهی و ترک واجبات و ارتکاب بسیاری از محرمات.

2- تغییرات فاحش در شیوه لباس پوشیدن، آرایش‌ موها و صورت و عدم پذیرش این مدل جدید از طرف خانواده‌ها و ایجاد تعارضات و درگیری‌ها

3- آلوده شدن به گناهان اخلاقی و جنسی و بیماریهای مهلک و خانمان برانداز مانند ایدز و سیفلیس

4- بر جای گذاشتن تاثیرات عمیق بر روی، شکل‌گیری هویت نوجوانان و تغییر طرز برداشت آنها نسبت به باورهای خود و خانواده

5- ایجاد مشکلات فیزیولوژیایی و در پی آن مشکلات روانی در اثر تماشای برنامه‌های محرک و هیجان آور ماهواره

6- بی علاقگی به زندگی در وطن تحت تاثیر تبلیغات سوء برخی از برنامه‌های خارجی و افزایش پدیده مهاجرت به کشورهای اروپایی و آمریکایی

7- غرب گرایی، مصرف زدگی و تجمل گرایی در اثر تبلیغات متعدد و گاه غیر ضروری و افزایش علاقه به استفاده از تولیدات کشورهای خارجی

8- افزایش استفاده از مشروبات الکلی و موسیقی‌های منحط

9- شانه خالی کردن جوانان از زیر بار ازدواج که سنتی الهی است برای رسیدن به نیازها و خواسته‌های طبیعی و مشروع در اثر برآوردن نیازهای جنسی به طرق غیر معمول و نادرست

10- عدم آرامش، اضطراب، بیقراری، افسردگی و افزایش پرخاشگری در اثر دیدن برخی از برنامه‌هایی که مناسب سن نوجوانان نیست.

11- بدبینی به حکومتهای داخلی در اثر تبلیغات سوء کشورهای غربی

12- تقابل و تباهی فرهنگی در جوامع و از بین رفتن فرهنگهای ملی و بومی

13- عدم رسیدگی به برنامه‌های درسی و افت پیشرفت تحصیلی در میان نوجوانان

علاوه بر همه آنچه که در مورد مضرات این میهمان جدید خانه‌های ایرانی گفته شده بسیاری از موافقان وجود این فناوری‌ها معتقدند که برنامه‌های ماهواره منفعت‌هایی هم برای نسل جوان و نوجوان دارد که در زیر به دو مورد از آنها اشاره می‌کنیم:

- دسترسی به اخبار و اطلاعات سراسر جهان و آگاهی از نوآوری‌ها و اطلاعات علمی جدید

- آشنایی و فراگیری زبانهای خارجی در اثر دیدن برنامه‌هایی با زبان اصلی و یادگیری زبان‌های خارجی که امروزه یکی از اصول پیشرفت و دانایی است.

این صاحبنظران معتقدند که اگر خانواده‌ها همت کنند و از لاک سنتی خود خارج شوند و آگاهی خود را در مورد فناوری‌های مختلف از جمله ماهواره افزایش دهند، می‌توانند با هدایت نوجوانان و جوانان خود در مسیرهای صحیح، آنها را از هر گونه فساد و کجروی بازدارند حتی اگر در معرض شدیدترین آسیب‌های اجتماعی قرار بگیرند. اما پژوهش‌های انجام شده در این زمینه، نظر این صاحبنظران را تصدیق نکرده است و زیان‌های برنامه‌های نامناسب ماهواره را بیش از سودمندی‌های آن تخمین زده است.

راهکارهایی جهت کاهش اثرات مخرب ماهواره:

1- رسیدگی همه جانبه به نوجوانان و نیازهای آنها

2- پربار سازی و جذاب کردن برنامه‌های تلویزیونی در جهت پر کردن اوقات فراغت نسل نوجوان و به نوعی مخاطب شناسی کردن در برنامه‌های تلویزیونی

3- ایجاد زمینه های بکارگیری نسل جوان در کارهایی که باعث افزایش روحیه و اعتماد به نفس در آنان شود و از طرفی دیگر اوقات آنها به بطالت هدر نرود.

4- تشویق نوجوانان به شرکت در مجامع فرهنگی، ورزشی، هنری و مذهبی

5- ایجاد پلهای ارتباطی بین نوجوانان و مسوولین امور فرهنگی و مذهبی در جامعه به شکلی همدلانه و صمیمانه

6- رسیدگی به مشکلات موجود در راه ازدواج جوانان

7- نشر فضایل اخلاقی و تقوی و پاکدامنی در جامعه.



نسخه قابل چاپ

ارسال به میل دوستان

امتیاز این مقاله:  3.5    از 712رای

           :powered by
designed by setiran (danial net)
برگشت