شايد با ورود اولين رايانه هاي خانگي به فضای زندگی افراد جامعه هيچ كس گمان نمي كرد روزي بدون اين وسيله نتوان زندگي كرد یا روزگاري فرا رسد كه حتي كوچكترين كارهاي روزمره بشر در فرآيندي انجام شود كه رايانه در آن نقش مهمي را ايفا نماید. امروزه كمتر خانه اي را مي توان سراغ داشت كه در آن رايانه وجود نداشته باشد؛ چه به عنوان يك اسباب بازي یا يك وسيله لازم و ضروري. در واقع در دنياي امروز، رايانه همچون يخچال و تلویزيون از ملزومات برقي به شمار مي رود. طبق تعريف جامعه شناسان حوزه سايبر رايانه ها بنابر يك نظر خاص كه اينترنت را مبنا قرار مي دهند به دو دسته عمده تقسيم مي شوند: رايانه هايي كه به شبكه جهاني متصل هستند و اصطلاحا رايانه هاي فعال يا زنده نامیده می‌شوند و رايانه هايي كه به اينترنت يا هيچ شبكه اي متصل نيستند و به آنها غير فعال يا مرده مي گويند.

لازم به ذکر است؛ استفاده از اينترنت و مزاياي آن در حوزه هاي مختلف به قدري بي شمار و غير قابل انكار می‌باشد كه همه جهان را برآن داشته تا از اين بزرگترين دستاورد بشري با تمام توان خود استفاده نمايند، اما در اين ميان همه كشورها در يك سطح از توانايي و استفاده قرار ندارند. در واقع چيزي كه براي ما مهم است جايگاه كشورمان ايران است.

روزنامه ايران اقتصادي در شماره 4415 خود و به نقل از سازمان همكاري هاي اقتصادي و توسعه اي (OECD) آمده است، ايران در ميان كشورهاي عضو، پايين ترين متوسط پهناي باند(1/0 مگابيت بر ثانيه) و بالاترين متوسط قيمت (1028 دلار بر اساس يك مگابيت بر ثانيه) را دارا مي باشد. به عبارتی، در واقع ايران پس از افغانستان و عراق كمترين سرعت استفاده از اينترنت را دارد. در ادامه براي اين كه عمق عقب ماندگي در حوزه زير ساختهاي فضاي مجازي را بهتر درك كنيم چند نمونه شاخص از كشورهاي ديگر را مثال مي زنيم مقايسه با شما:

1- ژاپن به عنوان رتبه اول همه فهرست‌هاي مرتبط با اينترنت از پهناي باند 91 مگابيت بر ثانيه و كمترین قيمت در جهان يعني 3 دلار بر اساس يك مگابيت بر ثانيه برخوردار است.

2- كشور دوم در اين فهرست فرانسه است با پهناي باند 43 و قيمت 7/3 دلار بر اساس مگابيت بر ثانيه

3- كره جنوبي در رده سوم اين فهرست با پهناي باند 42 و قيمت 61/4 قرار دارد.

4- جالب است بدانيد كشوري كه مهد اينترنت جهان است، يعني آمريكا در اين فهرست جايگاهي بهتر از 14 ندارد و كشورهايي نظير: سوئد، نيوزيلند، ايتاليا، فنلاند و چند كشور ديگر بالاتر از ايالات متحده ايستاده اند.

5- طبق آمار اتحاديه جهاني مخابرات (ITU) ضريب نفوذ اينترنت در ايران34 درصد می‌باشد كه رتبه ششم در خاورميانه است و از نظر سرعت نيز رتبه 15 در منطقه به حساب مي آيد.

گفتنی است؛ طبق برنامه چهارم توسعه، ايران مي بايست تا پايان همين سال (88) تعداد پايانه هاي اينترنت پر سرعت(ADSL) را به يك و نيم ميليون مي رساند؛ است رقمي كه در حال حاظر نزديك به يكصد هزار پورت مي باشد.

اما اين همه آمار براي چيست؟ جايگاه ايران در زيرساخت‌ها و استفاده بهينه از اينترنت مناسب نيست. به بیان روشن‌تر، طي ده سال گذشته سن استفاده از اينترنت بسيار كاهش يافته و به سالهاي پاياني دبستان نزديك گردیده است؛ همچنین اعتياد به رايانه و اينترنت در بسياري از رگه هاي جوانان ديده مي شود و استفاده از سايت هاي اجتماعي روز به روز در حال گسترش است؛ در ضمن يكي از دلايل طلاق كه به سرعت در حال افزايش است پديده اي به نام ازدواج اينترنتي می‌باشد. اما دركنار اين نكات منفي از اينترنت - كه این مساله با به کارگیری مقوله فراموش شده فرهنگ سازي تا حد بسيار زيادي قابل كنترل است - نمي توان مزاياي شگفت آور آن را ناديده گرفت . اينترنت موجب سرعت بخشيدن به كارها،‌ بالارفتن دقت عمل،‌ به دست آوردن زمان بيشتر براي كاربران، جلوگيري از ازدحام و ترافيك، پيگيري مسایل علمي، به روز بودن در تمام زمينه‌هاي قابل تصور، تعريف دهكده جهاني، دسترسي به اطلاعات با كمترين هزينه و هزاران فرآيند ديگر می‌شود. تنها اگر بخواهيم معضل ترافيك در شهرهايي مانند تهران و اصفهان را تا حدود زيادي كاهش دهيم با يك برنا مه ريزي اصولي مي توان تا 10 درصد از ترافيك را كاهش داد یا اگر امكانات و زيرساختهاي استفاده از اينترنت و آموزش براي ايمني استفاده از آن در دستور كار بانك‌ها قرار گيرد ميزان صرفه جويي در وقت و هزينه هاي آنها رقمي خارج از تصور خواهد بود؛ نه اينكه صف‌هاي درون بانك ها و از پشت باجه ها را به پشت خود پردازها برد بلكه مي بايست مردم را مجبور به استفاده از اينترنت كرد يا مثلا سازمان سنجش آموزش كشور چه لزومي دارد براي انتخاب رشته دفترچه صادر كند. در واقع سازمان سنجش با اينترنتي كردن ثبت نام تنها يك مرحله ورود اطلاعات به رايانه را حذف كرده و ديگر اتفاق خاصي نيافتاده است و اين نمونه اي از عدم استفاده درست از اينترنت مي باشد.

نكته آخر اين كه اينترنت، فرآیندی پویا است كه به سرعت تمام ايران را فرا خواهدگرفت و با چنین روندی نمي توان گرایش مردم براي دست يابي به آن را ناديده گرفت. در واقع نياز مبرم فضاي سايبر به تجهيز زيرساختها و پايين آمدن قيمت استفاده از آن نيازي است كه اگر درست برآورده نشود مي تواند تبديل به يك بحران اساسي در سالهاي آينده شود. ثبت قوانين عجولانه و احساسي در مورد اينترنت نیز هيچ مشكلي را حل نخواهد كرد، بلكه مي بايست فرهنگ استفاده از اينترنت را در جامعه پايه ريزي كرد.